Πρόστιμα για παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας - έννομη προστασία διοικουμένου

2021-06-13

Πολύ συχνή στη δικηγορική πράξη είναι η επιβολή προστίμου ως διοικητικής κύρωσης για την παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας εν γένει. Βάση για την επιβολή του προστίμου είναι ο νόμος πλαίσιο για την προστασία του περιβάλλοντος του 1986 (που υπέστη αρκετές ως σήμερα τροποποιήσεις).

Προϋποθέσεις επιβολής προστίμου

Για την επιβολή, λοιπόν, κάθε είδους προστίμου κατά τον νόμο, προϋπόθεση είναι η πρόκληση «ρύπανσης ή άλλης υποβάθμισης του περιβάλλοντος ή τυχόν άλλη παράβαση του νόμου αυτού ή άλλων νόμων ή πράξεων της Διοίκησης». Η ύπαρξη αυτών των στοιχείων είναι αναγκαίο να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα, διότι έτσι αποσαφηνίζονται σε κάθε περίπτωση οι έννοιες αυτές και επιτυγχάνεται η αποτελεσματική προστασία του διοικουμένου.

Επίσης, η επιβολή του διοικητικού προστίμου είναι ανεξάρτητη τυχόν ποινικής ευθύνης του δράστη.

Ύψος προστίμου

Το ύψος του προστίμου δεν είναι σταθερό, καθώς μπορεί να κυμαίνεται από 500 μέχρι και 2.000.000 ευρώ, συνεπώς υπάρχει διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης ως προς το ύψος του.

Κριτήρια που εξετάζονται για την επιβολή του είναι τα εξής: η σοβαρότητα της παράβασης, η συχνότητα, η υποτροπή, το ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών και την παραβίαση των περιβαλλοντικών όρων και προτύπων περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.

Το πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση της αρμόδιας Αρχής, η οποία προσδιορίζεται με βάση το ύψος του. Για μικρότερες παραβάσεις εκδίδεται απόφαση του Περιφερειάρχη και για βαρύτερες είτε από τον Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης είτε τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος

Η ΕΥΕΠ διεξάγει περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις, για τις οποίες, αν διαπιστωθεί η περιβαλλοντική παράβαση, απαιτείται πάντοτε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, ώστε να επιβληθεί πρόστιμο.

Η επιβολή προστίμου για περιβαλλοντικές παραβάσεις πιο επίκαιρη από ποτέ

Προσφάτως επιβλήθηκε πρόστιμο για παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας για δραστηριότητα που παρατηρήθηκε τηλεοπτικά σε εκπομπή μεγάλης τελεθέασης, γνωστού καναλιού, που αφορούσε παράβαση της κείμενης νομοθεσίας για το οικολογικό δίκτυο Natura 2000 και δη μία Ειδική Ζώνη Διατήρησης. Εν προκειμένω, η παράβαση στοιχειοθετήθηκε με βάση διατάξεις του νόμου για τη βιοποικιλότητα, ενώ το θέμα έλαβε ευρύτερη δημοσιότητα με βάση τις καταγγελίες οικολογικών οργανώσεων.

Η νομική προστασία του πολίτη και η έκφραση των απόψεων του

Μετά τη βεβαίωση παράβασης από το εκάστοτε όργανο, που κοινοποιείται στον πολίτη, αυτός καλείται εντός 5 ημερών να υποβάλει την άποψή του. Σημειώνεται ότι η έκφραση αυτή των απόψεών του είναι αναγκαίο να γίνεται σωστά, καθώς στο κυριολεκτικό «χάος» της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, η νόμιμη λειτουργία της εκάστοτε εγκατάστασης ή δραστηριότητάς του απαιτεί πληθώρα εγκρίσεων και ειδικών αδειών, συνεπώς η εξειδίκευση του νομικού διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην άμυνα του διοικουμένου.

Επίσης, είναι σημαντική, διότι ύστερα τυχόν παραβάσεις θα προβάλλονται στη διοικητική ή/και δικαστική προσφυγή που θα προβεί ο πολίτης - διοικούμενος.